Со каснење од неколку дена поради вирусот корона, Деновите на македонската култура во Ниш се одржаа во Ниш на крајот на септември, во согласност со сите препорачени мерки за заштита.

Станува збор за манифестација иницирана и веќе траиционално организирана од Здружението на Македонци „Вардар“ Ниш, настан што го надмина „националниот“ и стана малку „градски“, бидејќи по бројот на посетители и секогаш весело расположение, со нестрпление секоја година го очекуваат и го посетуваат граѓани на Ниш, без оглед на националноста.

Причините за популарноста на таквата манифестација не треба да се барат многу! Заедно со веќе традиционалната блискост и пријателство на двата соседни народи, повеќедеценискиот живот исткаен од испретплетени брачни, кумовски и пријателски врски, тоа е исто така можност да се ужива во традиционалните, но и современите културни и уметнички трендови на духовно, културно и историски блиски народи.

Самата манифестација во траење од околу десетак дена дава можност за вовeд во актуелните трендови во македонската ликовна и музичка уметност, литература, театар и филмска продукција, сето тоа преку изложби, концерти, театарски представи, филмски проекции и настапи на народни ансамбли, уметниции културни работници од Македонија, како и творци Македонци што живеат и работат во Србија.

Сепак, оваа година представуваше нов предизвик за организаторите: како да се сочува традицијата во сегашните услови на епидемијата на вирусот корона?

„Од една страна корона, а од друга страна недостаток на финансиски средства, бидејќи финансиската подршка од Министресрвото за култура на Република Србија изостана, поради епидемијата.  Иако имавме обезбедени некој средства од Националниот совет на македонското национално малцинство во Србија преку проекти, за жал тие не ни беа доволни за да ги спроведеме сите идеи и планови“, велат во Здружението „Вардар“.

Сепак, со таа помош, но и со помош на Нишкиот културен центар (НКЦ) и Народната библиотека „Стеван Сремац“  од Ниш, управниот одбор на Здружението одлучи да не ја прекине традицијата и да се Деновите на македонската култура во Ниш одржат во скратен обим.

Blagoje Ilijevski (prvi levo) na Danima makedonske kulture u Nišu 2020

Свеченото отварање на манифестацијата се одржа на 25. септември во Галеријата на Нишкиот културен центар, што за среќа, беше овозможено поради епидемиолошката состојба во Ниш, а со присуство на ограничен број гости и посетители, но сепак со придржување на мерки и ограничувања на бројот на посетители во исто време, во затворен простор.

Пред да биде свечено отворена манифестацијата, на присутните им се обрати Благе Петрушевски, претседател на Управниот одбор на Здружението на Македонци „Вардар“ Ниш.

„Ова е можност да ги поканиме сите оние  на кој се Македонската култура и творештво на било кој начин блиски или на било кој начин се заинтересирани за Македонската култура и творештво, да ни се придружат, да придонесеме барем малку во зајакнување на контактите и врските што веќе постојт меѓу граѓаните на македонскиот и српскиот народ“ рече Петрушевски.

Borče Veličkovski

Претседателот на Националниот совет на македонското нацвионално малцинство во Србија, Борче Величковски, кој присуствуваше на свеченото отварање и самиот ја прогласи манифестацијата отворена, им даде целосна подршка на напорите на членовите на „Вардар“ да ја одржат оваа и сите други активности, до можниот степен, поради присутната епидемија.

По свеченото отварање на манифестацијата беше отворена и изложбата на слики „Трепет“ од македонската авторка Бојана Артиновска Трпчески, од Прилеп.

Посетители на манифестацијата беа граѓани од македонска и српска националност. Бидејќи Здружението е отворено за сите, и членството не е ограничено со национална припадност. Велат дека добрите луѓе не ги определува нацијата, и затоа ги покануваат сите да се дружат. А Деновите на македонската култура ги гледат како шанса да се ионака цврстите врски меѓу двата народа продлабочат и да бидат пример за другите на Балканот.

„Јас сум половина Македонка, половина Нишлика“, вели низ смеа Вела Станковиќ, која се омажи во Ниш и живее тука со децении, па затоа го смета како свој втор „роден град“ и додава: „Токму така се чувствувам, како да им припаѓам и на едните и на другите! Како да сме еден народ! Верувајте ми, во нашето семејство е така“, вели Вела.

Vela Stankovicć (u sredini)

Нејзината пријателка и членка на Здружението, Весна Пејчиќ, која е Србинка, го потврдува тоа и додава: „Постои голем напор на овие луѓе да ја одржат оваа манифестација во времето на оваа чума што не снајде. И ние го сторивме тоа! Единствено што е важно е добрата емоција, добрата мисла, што не нас одржа! Тие се најдобриот имунитет во борбата против се, особено во борбата против поделбата меѓу луѓето!“

Vesna Pejčić, Blagoje Petruševski i Bojana Artinovska Trpčeski (s leva na desno)

„Ова е уште еден доказ дека луѓето продолжуваат да се дружат едни со други, ги продлабочуваат своите врски и навистина сум среќен што слушнав што рекоа двете членки на Здружението, една Македонка а друга Србинка. Мислам дека нема ништо подобро од тоа, тоа е порака што треба да се испрати од сите настани, чија цел е да се заштити културата на еден или повеќе народи. Меѓусобно почитување и уважување на идентитетот и културата, како што ги предмалку опишаа вашите соговорнички“ рече Величковски.

Како дел од Деновите на македонската култура, оваа година беше одржана и Вечер на македонската поезија и проза, во Народната библиотека „Стеван Сремац“ на 26. септември. Познатиот актер и писател Игор Трпчески од Прилеп ги претстави избраните дела на познатите македонски писатели на поезија и проза, како и своите дела.

Igor Trpčeski

Исто така, два дена подоцна, во малата сала на Нишкиот културен центар, се одржа Вечер на македонската кинематографија, со учество на познатиот српски филмски критичар и историчар на филмската уметност Дејан Дабиќ, кој на интересен начин и со емитување инсерти од најпознатите македонски филмови (Фросина, Македонска крвава свадба, Мис Стон, Волчја ноќ, Мирно лето, Црно семе и Пред дождот) зборуваше за развојот на македонскиот филм.

Dani Makedonske kulture u Nišu po sedmi put!

Sa  kašnjenjem od desetak dana zbog epidemije korona virusa, Dani makedonske kulture u Nišu održani su krajem septembra, i to uz poštovanje svih preporučenih mera zaštite.

Reč je o manifestaciji koju je pokrenulo i već tradicionalno održava Udruženje Makedonaca „Vardar“ iz Niša, manifestaciji koja je prerasla okvire „nacionalno-manjinskog“ i pomalo postala „gradska“, jer je, sudeći prema broju posetilaca i uvek veselom raspoloženju, željno svake godine očekuju i posećuju građani Niša, bez obzira na nacionalnost.

Razloge popularnosti takve manifestacije ne treba mnogo tražiti! Uz već tradicionalnu bliskost i priljateljstvo dva susedna naroda, višedecenijski suživot satkan od isprepletanih bračnih, kumovskih i prijateljskih veza, to je i prilika da se uživa u tradicionalnim, ali i savremenim kulturno-umetničkim tokovima i trendovima duhovno, kulturno i istorijski bliskog naroda.

Blage Petruševski

Sama manifestacija u desetak dana trajanja pruža uvide u aktuelne tokove makedonske likovne i muzičke umetonsti, književnosti, teatarske i filmske produkcije, a sve kroz izložbene postavke, koncerte, pozorišne predstave, filmske projekcije i nastupe folklornih ansambala umetnika i kulturnih uposlenika iz Makedonije, ali i stvaralaca makedonske nacionalnosti koji žive i rade u Srbiji.

Ipak, ova godina je pred organizatore postavila novi izazov: kako da u aktuelnim uslovima epidemije očuvaju tradiciju?

„S jedne strane je bila korona, a sa druge i nedostatak finansijskih sredstava, jer je izostala finansijska podrška Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije zbog preraspodele sredstava usled epidemije. Mada, imali smo sredstva koji je kroz projekte obezbedio Nacionalni savet makedonske nacionalne manjine, ali ona nam nažalost nisu omogućavala da sve zamisli i planove sprovedemo u delo“, kažu u Udruženju Vardar.

Ipak, uz tu pomoć, ali i pomoć Niškog kulturnog centra (NKC) i Narodne biblioteke Stevan Sremac iz Niša, upravni odbor odlučio je da ne prekida tradiciju. Dani Makedonske kulture su održani u skraćenom obimu.

Svečano otvaranje manifestacije Održano je 25.septembra u Galeriji NKC uz prisustvo zaista velikog broja gostiju i posetilaca što je, na svu sreću, omogućila tada povoljna epidemiološka situacija u Nišu, ali i dalje uz pridržavanje mera i ograničenja broja posetilaca u isto vreme u zatvorenom prostoru.

Manifestaciju je otvorio Blagoje Petruševski, predsednik Upravnog odbora Udruženja „Vardar“.

„ Ovo je prilika da pozovem sve one kojima je Makedonska kultura i stvaralaštvo na bilo koji način blisko ili interesantno, da nam se pridruže, da tako bar malo doprinesemo jačanju kontakata i veza koji ionako postoje među građanima makedonskog i srpskog naroda“, rekao je Petruševski.

Tada je otvorena i izložba slika „Trepet“ makedonske autorke Bojane Artinovske Trpčeski iz Prilepa.

Posetioci su bili i građani makedonske, ali i srpske nacionalnosti. Jer je Udruženje otvoreno za sve i članstvo nije ograničeno nacionalnom pripadnošću. Kažu da dobre ljude ne određuje nacija, pozivaju sve na druženje. A Dane makedonske kulture vide kao šansu da se ionako jake veze između dva naroda prodube i budu primer i drugima na Balkanu.

„Ja sam pola Makedonka, pola Bitolčanka, pola Nišlijka“, kaže uz smeh Vela Stanković, koja se udala u Nišu i već decenijama živi ovde, pa ga smatra svojim drugim „rodnim gradom“ i dodaoje: „Baš tako se oćeam, kao da pripadam i jednima i drugima! Kao da smo jedan narod! Verujte, u našoj porodici je tako!“, kaže Vela.

Njena prijateljica i član Udruženja, Vesna Pejčić, koja je Srpkinja, to potvrđuje. I dodaje:

„Postoji veliki napor ovih ljudi da se ova manifestacija održi u vreme ove pošasti koja nas je snašla.  I mi smo to uspeli! Jedino što je važno jeste dobra emocija, dobra misao, koje su nas održale! One su najbolji imunitet u borbi protiv svega, naročito u borbi protiv podele među ljudima“!

Predsednik Nacionalnog saveta makedonske nacionalne manjine u Srbiji, Borče Veličkovski, koji je prisustvovao otvaranju, dao je punu podršku naporima članova „Vardara“ da održe ovu, ali i sve druge aktivnosti u obimu u kojem je to, zbog epidemije, moguće.

„Ovo je još jedan dokaz da se ljudi i dalje međusobno druže, produbljuju svoje veze i meni je zaista drago što sam čuo ono što su dve članice ovog udruženja, jedna Makedonka i jedna Srpkinja, rekle.Ja mislim da od toga nema lepšeg i da je to poruka koju treba slati sa svih dešavanja čiji je cilj zaštita kulture jednog ili više naroda. Međusobno poštovanje i uvažavanje identita i kulture, kao što su vaše sagovornice upravo to opisale“, rekao je Veličkovski.

U okviru Dana Makedonske kulture ove je godine 26.septembra održano Veče makedonske poezije i proze u Narodnoj biblioteci Stevan Sremac. Poznati glumac i pisac Igor Trpčeski iz Prilepa predstavio je odabrana dela poznatih makedonskih pesnika i proznih pisaca, kao i svoje stvaralaštvo.

Igor Trpčeski

Takođe, dva dana kasnije, u Maloj Sali NKC održano je veče Makedonske kinematografije uz učešće poznatog srpskog filmskog kritičara i i istoričara filmske umetnosti Dejana Dabića koji je na zanimljiv način, i uz emitovanje inserata iz najpoznatijih makedonskih filmova (Frosina, Makedonska krvava svadba, Mis Ston, Vučja noć, Mirno leto, Crno seme i Pred kišu) govorio o razvoju makedonskog filma.

 Ovaj projekat sufinansiran je sredstvima Ministarstva kulture i informisanja. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

Денови на македонската култура во Ниш по седми пат! / Dani Makedonske kulture u Nišu po sedmi put! (foto i video) - TV ZONA PLUS - HD

Со каснење од неколку дена поради вирусот корона, Деновите на македонската култура во Ниш се одржаа во Ниш на крајот на септември, во согласност со сите препорачени мерки за заштита.

Станува збор за манифестација иницирана и веќе траиционално организирана од Здружението на Македонци „Вардар“ Ниш, настан што го надмина „националниот“ и стана малку „градски“, бидејќи по бројот на посетители и секогаш весело расположение, со нестрпление секоја година го очекуваат и го посетуваат граѓани на Ниш, без оглед на националноста.

Причините за популарноста на таквата манифестација не треба да се барат многу! Заедно со веќе традиционалната блискост и пријателство на двата соседни народи, повеќедеценискиот живот исткаен од испретплетени брачни, кумовски и пријателски врски, тоа е исто така можност да се ужива во традиционалните, но и современите културни и уметнички трендови на духовно, културно и историски блиски народи.

Самата манифестација во траење од околу десетак дена дава можност за вовeд во актуелните трендови во македонската ликовна и музичка уметност, литература, театар и филмска продукција, сето тоа преку изложби, концерти, театарски представи, филмски проекции и настапи на народни ансамбли, уметниции културни работници од Македонија, како и творци Македонци што живеат и работат во Србија.

Сепак, оваа година представуваше нов предизвик за организаторите: како да се сочува традицијата во сегашните услови на епидемијата на вирусот корона?

„Од една страна корона, а од друга страна недостаток на финансиски средства, бидејќи финансиската подршка од Министресрвото за култура на Република Србија изостана, поради епидемијата.  Иако имавме обезбедени некој средства од Националниот совет на македонското национално малцинство во Србија преку проекти, за жал тие не ни беа доволни за да ги спроведеме сите идеи и планови“, велат во Здружението „Вардар“.

Сепак, со таа помош, но и со помош на Нишкиот културен центар (НКЦ) и Народната библиотека „Стеван Сремац“  од Ниш, управниот одбор на Здружението одлучи да не ја прекине традицијата и да се Деновите на македонската култура во Ниш одржат во скратен обим.

Blagoje Ilijevski (prvi levo) na Danima makedonske kulture u Nišu 2020

Свеченото отварање на манифестацијата се одржа на 25. септември во Галеријата на Нишкиот културен центар, што за среќа, беше овозможено поради епидемиолошката состојба во Ниш, а со присуство на ограничен број гости и посетители, но сепак со придржување на мерки и ограничувања на бројот на посетители во исто време, во затворен простор.

Пред да биде свечено отворена манифестацијата, на присутните им се обрати Благе Петрушевски, претседател на Управниот одбор на Здружението на Македонци „Вардар“ Ниш.

„Ова е можност да ги поканиме сите оние  на кој се Македонската култура и творештво на било кој начин блиски или на било кој начин се заинтересирани за Македонската култура и творештво, да ни се придружат, да придонесеме барем малку во зајакнување на контактите и врските што веќе постојт меѓу граѓаните на македонскиот и српскиот народ“ рече Петрушевски.

Borče Veličkovski

Претседателот на Националниот совет на македонското нацвионално малцинство во Србија, Борче Величковски, кој присуствуваше на свеченото отварање и самиот ја прогласи манифестацијата отворена, им даде целосна подршка на напорите на членовите на „Вардар“ да ја одржат оваа и сите други активности, до можниот степен, поради присутната епидемија.

По свеченото отварање на манифестацијата беше отворена и изложбата на слики „Трепет“ од македонската авторка Бојана Артиновска Трпчески, од Прилеп.

Посетители на манифестацијата беа граѓани од македонска и српска националност. Бидејќи Здружението е отворено за сите, и членството не е ограничено со национална припадност. Велат дека добрите луѓе не ги определува нацијата, и затоа ги покануваат сите да се дружат. А Деновите на македонската култура ги гледат како шанса да се ионака цврстите врски меѓу двата народа продлабочат и да бидат пример за другите на Балканот.

„Јас сум половина Македонка, половина Нишлика“, вели низ смеа Вела Станковиќ, која се омажи во Ниш и живее тука со децении, па затоа го смета како свој втор „роден град“ и додава: „Токму така се чувствувам, како да им припаѓам и на едните и на другите! Како да сме еден народ! Верувајте ми, во нашето семејство е така“, вели Вела.

Vela Stankovicć (u sredini)

Нејзината пријателка и членка на Здружението, Весна Пејчиќ, која е Србинка, го потврдува тоа и додава: „Постои голем напор на овие луѓе да ја одржат оваа манифестација во времето на оваа чума што не снајде. И ние го сторивме тоа! Единствено што е важно е добрата емоција, добрата мисла, што не нас одржа! Тие се најдобриот имунитет во борбата против се, особено во борбата против поделбата меѓу луѓето!“

Vesna Pejčić, Blagoje Petruševski i Bojana Artinovska Trpčeski (s leva na desno)

„Ова е уште еден доказ дека луѓето продолжуваат да се дружат едни со други, ги продлабочуваат своите врски и навистина сум среќен што слушнав што рекоа двете членки на Здружението, една Македонка а друга Србинка. Мислам дека нема ништо подобро од тоа, тоа е порака што треба да се испрати од сите настани, чија цел е да се заштити културата на еден или повеќе народи. Меѓусобно почитување и уважување на идентитетот и културата, како што ги предмалку опишаа вашите соговорнички“ рече Величковски.

Како дел од Деновите на македонската култура, оваа година беше одржана и Вечер на македонската поезија и проза, во Народната библиотека „Стеван Сремац“ на 26. септември. Познатиот актер и писател Игор Трпчески од Прилеп ги претстави избраните дела на познатите македонски писатели на поезија и проза, како и своите дела.

Igor Trpčeski

Исто така, два дена подоцна, во малата сала на Нишкиот културен центар, се одржа Вечер на македонската кинематографија, со учество на познатиот српски филмски критичар и историчар на филмската уметност Дејан Дабиќ, кој на интересен начин и со емитување инсерти од најпознатите македонски филмови (Фросина, Македонска крвава свадба, Мис Стон, Волчја ноќ, Мирно лето, Црно семе и Пред дождот) зборуваше за развојот на македонскиот филм.

Dani Makedonske kulture u Nišu po sedmi put!

Sa  kašnjenjem od desetak dana zbog epidemije korona virusa, Dani makedonske kulture u Nišu održani su krajem septembra, i to uz poštovanje svih preporučenih mera zaštite.

Reč je o manifestaciji koju je pokrenulo i već tradicionalno održava Udruženje Makedonaca „Vardar“ iz Niša, manifestaciji koja je prerasla okvire „nacionalno-manjinskog“ i pomalo postala „gradska“, jer je, sudeći prema broju posetilaca i uvek veselom raspoloženju, željno svake godine očekuju i posećuju građani Niša, bez obzira na nacionalnost.

Razloge popularnosti takve manifestacije ne treba mnogo tražiti! Uz već tradicionalnu bliskost i priljateljstvo dva susedna naroda, višedecenijski suživot satkan od isprepletanih bračnih, kumovskih i prijateljskih veza, to je i prilika da se uživa u tradicionalnim, ali i savremenim kulturno-umetničkim tokovima i trendovima duhovno, kulturno i istorijski bliskog naroda.

Blage Petruševski

Sama manifestacija u desetak dana trajanja pruža uvide u aktuelne tokove makedonske likovne i muzičke umetonsti, književnosti, teatarske i filmske produkcije, a sve kroz izložbene postavke, koncerte, pozorišne predstave, filmske projekcije i nastupe folklornih ansambala umetnika i kulturnih uposlenika iz Makedonije, ali i stvaralaca makedonske nacionalnosti koji žive i rade u Srbiji.

Ipak, ova godina je pred organizatore postavila novi izazov: kako da u aktuelnim uslovima epidemije očuvaju tradiciju?

„S jedne strane je bila korona, a sa druge i nedostatak finansijskih sredstava, jer je izostala finansijska podrška Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije zbog preraspodele sredstava usled epidemije. Mada, imali smo sredstva koji je kroz projekte obezbedio Nacionalni savet makedonske nacionalne manjine, ali ona nam nažalost nisu omogućavala da sve zamisli i planove sprovedemo u delo“, kažu u Udruženju Vardar.

Ipak, uz tu pomoć, ali i pomoć Niškog kulturnog centra (NKC) i Narodne biblioteke Stevan Sremac iz Niša, upravni odbor odlučio je da ne prekida tradiciju. Dani Makedonske kulture su održani u skraćenom obimu.

Svečano otvaranje manifestacije Održano je 25.septembra u Galeriji NKC uz prisustvo zaista velikog broja gostiju i posetilaca što je, na svu sreću, omogućila tada povoljna epidemiološka situacija u Nišu, ali i dalje uz pridržavanje mera i ograničenja broja posetilaca u isto vreme u zatvorenom prostoru.

Manifestaciju je otvorio Blagoje Petruševski, predsednik Upravnog odbora Udruženja „Vardar“.

„ Ovo je prilika da pozovem sve one kojima je Makedonska kultura i stvaralaštvo na bilo koji način blisko ili interesantno, da nam se pridruže, da tako bar malo doprinesemo jačanju kontakata i veza koji ionako postoje među građanima makedonskog i srpskog naroda“, rekao je Petruševski.

Tada je otvorena i izložba slika „Trepet“ makedonske autorke Bojane Artinovske Trpčeski iz Prilepa.

Posetioci su bili i građani makedonske, ali i srpske nacionalnosti. Jer je Udruženje otvoreno za sve i članstvo nije ograničeno nacionalnom pripadnošću. Kažu da dobre ljude ne određuje nacija, pozivaju sve na druženje. A Dane makedonske kulture vide kao šansu da se ionako jake veze između dva naroda prodube i budu primer i drugima na Balkanu.

„Ja sam pola Makedonka, pola Bitolčanka, pola Nišlijka“, kaže uz smeh Vela Stanković, koja se udala u Nišu i već decenijama živi ovde, pa ga smatra svojim drugim „rodnim gradom“ i dodaoje: „Baš tako se oćeam, kao da pripadam i jednima i drugima! Kao da smo jedan narod! Verujte, u našoj porodici je tako!“, kaže Vela.

Njena prijateljica i član Udruženja, Vesna Pejčić, koja je Srpkinja, to potvrđuje. I dodaje:

„Postoji veliki napor ovih ljudi da se ova manifestacija održi u vreme ove pošasti koja nas je snašla.  I mi smo to uspeli! Jedino što je važno jeste dobra emocija, dobra misao, koje su nas održale! One su najbolji imunitet u borbi protiv svega, naročito u borbi protiv podele među ljudima“!

Predsednik Nacionalnog saveta makedonske nacionalne manjine u Srbiji, Borče Veličkovski, koji je prisustvovao otvaranju, dao je punu podršku naporima članova „Vardara“ da održe ovu, ali i sve druge aktivnosti u obimu u kojem je to, zbog epidemije, moguće.

„Ovo je još jedan dokaz da se ljudi i dalje međusobno druže, produbljuju svoje veze i meni je zaista drago što sam čuo ono što su dve članice ovog udruženja, jedna Makedonka i jedna Srpkinja, rekle.Ja mislim da od toga nema lepšeg i da je to poruka koju treba slati sa svih dešavanja čiji je cilj zaštita kulture jednog ili više naroda. Međusobno poštovanje i uvažavanje identita i kulture, kao što su vaše sagovornice upravo to opisale“, rekao je Veličkovski.

U okviru Dana Makedonske kulture ove je godine 26.septembra održano Veče makedonske poezije i proze u Narodnoj biblioteci Stevan Sremac. Poznati glumac i pisac Igor Trpčeski iz Prilepa predstavio je odabrana dela poznatih makedonskih pesnika i proznih pisaca, kao i svoje stvaralaštvo.

Igor Trpčeski

Takođe, dva dana kasnije, u Maloj Sali NKC održano je veče Makedonske kinematografije uz učešće poznatog srpskog filmskog kritičara i i istoričara filmske umetnosti Dejana Dabića koji je na zanimljiv način, i uz emitovanje inserata iz najpoznatijih makedonskih filmova (Frosina, Makedonska krvava svadba, Mis Ston, Vučja noć, Mirno leto, Crno seme i Pred kišu) govorio o razvoju makedonskog filma.

 Ovaj projekat sufinansiran je sredstvima Ministarstva kulture i informisanja. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.